Hindukuşların Feryadı

Amerika uzun bir zaman sürecinde kamuoyuna, Afganistan’dan çekileceğini açıklamış olsa da tüm dünya ülkelerince hayret ile karşılandı. Kimse bu duruma ihtimal vermiyor veya vermek istemiyordu.  

Sebebi gayet açık olarak iki durumun izahının yapılmak zorunluluğu idi. Birincisi, Amerika’nın çekilmesi ile Afganistan’ın seçim dahil tüm tercihlerde açık ara galibinin Taliban olacak olması. İkincisi ise, Amerikan’ın ilan edilmiş ve kuvvet ile tahmin edilen politikasına çekilmenin zıt olacak olması idi. 

Her durumda Afganistan’da yaşanan Taliban’ın zaferidir. Taliban’ın devlet idare etmek ve kurumsallaşmak hususunda ki tecrübesi daha evvel kamuoyunca tecrübe edilmiş bir vakıadır. Şu an itibari ile hakim oldukları noktalarda asayişin batıdan fersah fersah berkemal olması bunun delilidir. Yapılan tutuklama haberleri ise, Avrupa’da gerçekleşecek aynı hadise ile karşılaştırıldığında milyonda biridir. 

Afganistan’dan çekilecek ülkeler konusunda Amerika’dan çok İngiltere’nin tayin edilmiş sürenin uzatılmasını istemesi, Afganistan işgali hususunda soru işaretleri oluşturmuştur. Şu güne kadar ki işgal yoksa İngiliz işgali mi idi. Ki, ilk iş birliği teklif eden ülkenin yine İngiltere olması calibi dikkat bir meseledir. 

Afgan sözcülüğünün yaptığı açıklamalar, bağımsız bir ülke ve uluslararası irtibat ve alakadarlığın olduğu dış ilişkiler arzulandığı yönünde. Afganistan bulunduğu coğrafya, dahil edilmek istendiği ticari ve siyasi hat, topraklarında mevcut madenler, günümüzün gündemi su kaynakları gibi faktörler vesilesi ile kısa zaman da bu arzusuna ulaşmak imkanına sahiptir. 

Afganistan’ın Çin, Rusya, Avrupa, Amerika ilişkisinde iç savaşa veya tekrar işgale uğramak ihtimali ise yine aynı ülkeler eliyle engellenmesi gerekli bir meseledir.  

Böyle bir durum, bu ülkelere izalesi olmayan zararlar olarak dönecektir. İngiltere’nin ve Amerikan’ın Afgan göçmenler konusunda ki, hassasiyetleri önemlidir. Uçak tekerleri altında ezilenlerin mutlaka ki söyleyecek sözleri vardır. Bu sözler, Afgan göçmenlere bu ülkelerin gösterdiği alaka nisbetin de ehemmiyetlidir. 

Velhasıl, Afganistan hem bulunduğu bölge ve hem tatbik edeceği sistem ve rejim ve hem elde edeceği neticeler sebebi ile bir çok yeni tartışmanın vesilesi olacaktır. Bu sebep ile Türkiye’nin Karabağ ve Suriye ve etkilediği konular da zarara uğramaması için, Taliban ile ilişkileri gayet ileri seviyelerde tutmalıdır. 

YORUM EKLE