KADIN SAĞLIĞI VE ÖSTROJEN HORMONU

KADIN SAĞLIĞI VE ÖSTROJEN HORMONU

Kadınlar erkeklere göre çok daha karmaşık bir endokrin sisteme sahiptirler. Östrojen ise endokrin sistem içinde kadını etkisi altına alan en önemli hormonlardan biriridir.

Östrojen, temel cinsiyet hormonlarından biridir, kadınlık hormonu olarak da bilinir. 

Östrojen, adet döngüsünü düzenlemeye ek olarak, üreme sistemini, idrar yolunu, kalp ve kan damarlarını, kemikleri, göğüsleri, deri, saç, mukoza zarlarını, pelvik kasları, beyni, vücut ısısını etkiler. 

İyi huylu kolesterolün (HDL) ve Trigliseridin artmasına, kötü huylu kolesterolün (LDL) azalmasına sebep olur. 

Cilt üzerine gençleştirici etkileri vardır. Saçların daha kalıcı, vücudun diğer bölgelerindeki kılların ise daha ince ve daha az belirgin hale gelmesini sağlar. Ses tonunun ince olmasının da sebebidir.  Beynimizdeki endorfin üretimine etkisi bulunmaktadır. Endorfin, bizim iyi hissetmemizi sağlayan hormonlardan biridir.Hem kadınlar hem de erkekler östrojen üretirken, kadınların vücudunda bu hormon daha fazla üretilmektedir.Östrojen hormonun erkekler de fazla ve baskın, kadınlarda ise az ve yetersiz gibi hormonal dengesizlikler anormal bir durum olmakla birlikte beraberinde fizyolojik, yapısal, algısal, psikolojik bozuklara neden olur. Bu da insan da bölgesel veya tüm vücudu etkisi altına alan hastalıklara neden olur. Tedavi edilmesi gerekir.

Hormanal bozukluklar doğuştan oluşabileceği gibi sonradan da gelişebilir. Sonradan gelişmesi çeşitli sebeplere bağlı olarak görülebilir. Düzensiz ve yanlış yaşam tarzı, alkol ve türevleri, sigara, toksinler, geçirilmiş ve devam eden hastalıkkar, ileri yaş gibi durumlar nedenidir. Stres ve düzensiz beslenme ise hormonal bozukluğun en büyük nedenidir.

Beslenme düzenini değiştirilerek veya geliştirilerek östrojen seviyesi desteklenebilir. İleri seviyedi hormonal bozukluklar ise hastane kuruluşlarında ilaç tedavisi ile müdehale edilmesi gerekir.

Östrojen Eksikliği Yaşayan Kadınlara Öneriler

Östrojen düzeylerinin düşük düzeyde seyretmesi doğal nedenlerden olabileceği gibi farklı sebeplerle ilgili de olabilir. 

Örneğin gebelik süresince yüksek olan östrojen düzeyleri doğum sonrası dönemde birden düşer. 

Menopozal dönemde yumurtalık kaynaklı östrojen üretimi azalır ve sonlanır. 

Yaşam düzenimiz değerlendirildiğinde düşük yağ içerikli diyet, aşırı stres, anorexia nervosa, aşırı diyet uygulanması ve aşırı egzersiz düşük östrojen düzeyi sebebidirler. 

Cerrahi olarak yumurtalıkların alınması yumurtalık kaynaklı östrojeni bitirecektir. 

Radyoterapi, kemoterapi yumurtalık fonksiyonlarını bozarlar. Rifampisin, barbitürat gibi bazı ilaçların kullanımı östrojen hormonunun işlev görmesini engelleyebilir. 

İdrar yolu enfeksiyonlarının artması, adet döngüsünün bozulması, ruh hali değişiklikleri, sıcak basmaları, memelerde hassasiyet, ağrılı cinsel ilişki, migren ve baş ağrılarının artışı, depresif ruh hali, zihnin yavaşlaması, odaklanma sorunları, kronik yorgunluk, halsizlik kadınlarda östrojen düşüklüğü belirtisidir.

Östrojen eksiliğini yerine koymak için Hormon Replasman Tedavisi (HRT) verilir. Hangi hastaya verileceği uygun testler sonucunda belirlenir. Bu tedavide östrojen tek başına oral veya lokal (cilt üzerine, ya da vajinaya) verilebilir.Sigarayı bırakmak, düzenli egzersiz ve dengeli beslenmek yağ dokusundan salgılanan östrojenin sentezini arttırarak östrojen eksikliği belirtilerinin azalmasına çok önemli yararlar sağlar.

Kanda östrojen hormon seviyesi ilaç dışı besin alımı ile yükselmez. Ancak fitoöstrojen gibi  östrojenik etki gösteren gıdalar östrojen eksikliği belirtilerini azaltabilir.

Başlıca fitoöstrojen içeren gıdalar: 

Baklagiller: Soya fasulyesi, bezelye, barbunya ve kuru fasulye

Meyveler: Yabanmersini, kuru erik, kayısı, elma, nar, çilek, üzüm

Sebzeler: Havuç, brokoli ve karnabahar

Yağlı tohumlar: Ay çekirdeği, badem, ceviz, susam

Otlar: Keklik otu, adaçayı, meyan kökü, kızıl yonca, melek otu, siyah ve yeşil çay, tam tahıl, keten tohumu

Yüksek Östrojen Seviyelerine Sahip Kadınlara Öneriler

Östrojenin yüksekliğine kazara oluşan durumlardan kötü alışkanlıklara kadar pek çok neden vardır. 

Ergenlik, obezite ve/veya yağlanma, hipertansiyon, diyabet, yumurtalık tümörleri, adrenal bez tümörleri, alkol kullanımı, çok fazla fast food, gebelik ve bazı ilaçlar neden olabilir.

Kilo alma, göğüslerde şişkinlik ve hassasiyet, göğüste ele gelen yapılar, adet düzensizliği ve ağrı, cinsel istekte azalma, baş ağrısı, saç dökülmesi, el ve ayakların soğukluğu, unutkanlık, uyuma güçlüğü,  ruh halinde dalgalanma, tükenmişlik hissi kadınlarda östrojen yüksekliği belirtisidir.

Vücudunuzun doğru östrojen seviyelerini korumasına yardımcı olmanın birçok yolu vardır. Basit eylemlerle yaşam tarzınızdaki bazı alışkanlıkları değiştirirseniz, sağlığınız için çok şey yapmış olursunuz.

Stres seviyelerinizi azaltın, haftada en az 3 kere spor veya egzersiz yapın, daha fazla uyuyun, östrojen içeren soya sütü ve benzeri yiyeceklerden kaçının, az yağlı, yüksek lifli bir beslenme düzeni deneyin, beslenmenize daha fazla meyve ve sebze ekleyin, probiyotik takviyesi de alabilirsiniz. Kilo vermekte östrojen seviyelerini düşürmeye yardımcı olacaktır.

“Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.”

HÜR AVAZ

Güncelleme Tarihi: 12 Aralık 2020, 13:53
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER