ÇOCUKLARA HANGİ YAŞTA HANGİ EĞİTİM VERİLMELİDİR?

Kur'an'ın ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) metodu olan tedrici eğitim metodunu biz de çocuklarımızın dinî eğitiminde uygulamak durumundayız. Çocuğun iman esaslarını öğrenmesi ve ibadet alışkanlığı kazanmasında her zaman sabırlı olunmalıdır.

ÇOCUKLARA HANGİ YAŞTA HANGİ EĞİTİM VERİLMELİDİR?

ÇOCUKLARA HANGİ YAŞTA HANGİ EĞİTİM VERİLMELİDİR?

Kur'an'ın ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) metodu olan tedrici eğitim metodunu biz de çocuklarımızın dinî eği­timinde uygulamak durumundayız. Çocuğun iman esasla­rını öğrenmesi ve ibadet alışkanlığı kazanmasında her zaman sabırlı olunmalıdır.

Sağlıklı bir din eğitimi verebilmek için her anne-babanın yakın ve uzak plan olmak üzere belirli hedefleri olmalıdır. Bu çerçevede okul öncesi dönem sevdirme ve benimsetme, yedi yaş ve sonrasında ergenlik dönemine kadar süreç ise ibadetlere alıştırma süreci olarak değerlendirilmelidir.

İKİ YAŞ

İki yaşındaki çocuklarda özellikle dil alanında büyük gelişmeler yaşanır. Bu yaşta çocuklara dinî hikâyeler okumak ve din­letmek, Kur'an-ı Kerim ve güzel sözler dinlemesini sağlamak yaşına uygun bir uygulama olacaktır. Bu yaşta "la ilahe illallah" yani kelime-i tevhidi çocuk­lara ezberletebiliriz.

ÜÇ YAŞ

Üç yaşın başlarındaki çocuklar dengesiz, olum­suz, kararsız ve isyankârdır. Büyüklerin sözlerini dinlemez, hatta tersini yapar, kısıtlandığı zaman ise öfkelenir, çevresinden yardım istemez, kendi ba­şına işlerini yapmaya çalışır. Bu davranış şekilleri, çocuğa göre değişmekle beraber üç yaşın ortala­rında veya sonlarında azalır, normale döner. Ancak bu dönemde oluşan saplantılar ve ruhsal bunalım­lar ileriki yıllarda inatçılık ve direnç belirtileri şek­line dönüşebilir. Bundan dolayı çocuklara bir takım dinî içerikli bilgileri zorla verme, ibadet kalıplarını öğretme gibi çabalar içine girerek çocukla inatlaş-mayınız. Aksi takdirde çocuk, bu konularda ömür boyu olumsuz bakış açısına sahip olabilir. Bu se­beple özellikle bu yaş grubundaki çocuklara baskı ve zorlamalardan kaçınmak gerekir. Onları isteme­diği bir dinî faaliyeti gerçekleştirmeye zorlamama­lıdır.

3 yaş çocuğu çok soru sorar, "neden" ve "niçin"lerle konuyu irdeler. Allah'a, meleklere dair, Hz. Peygam­bere ve diğer iman esaslarına dair çok fazla soru sormaya başlar. Ancak ona basit ve anlaşılır, kısa cevaplar vermekle yetinin. Bu yaşta çocuğun sinir sistemi hazır olmadığı için ona uzun dualar ve su­reler ile bazı bilgileri zorla ezberletme gibi davra­nışlardan kaçınmak gerekir. Bu süreçte çocuğun anne-babayla beraber namaz ibadetini yerine ge­tirmesine müsaade edilmelidir. Ama ısrarla her se­ferinde ondan yapmasını isteyerek de nefret ettir­memelidir.

DÖRT YAŞ

Çocuğun en çok araştırmacı olduğu dönemlerden birisidir. Her şeyi öğrenmek ister. Bu yaşta çocuğa seveceği, hoşuna giden hikâyelerden bol bol okuyun ya da anlatın. Dinî temaları, hikâye ve masal diliyle işleyin. Bunun için dinî hikâyeler ve seçilmiş masallardan yararlanabilirsiniz. Elinizde mevcut değilse bile siz kendiniz kurgulayarak ço­cuğa vermek istediğiniz mesajı bir hikâye içinde ve­rebilirsiniz.

BEŞ YAŞ

Beş yaşı, "altın yaş" olarak nitelendiriliriz. Bu yaş ço­cuğu çevresine uyum gösterir. Bu yaşta çocuklar ev işlerine yardım etmeyi sever, zayıf ve küçükleri ko­rur, başkalarının üzerinde olumlu tesir bırakmak is­ter, işte bu çağ çocuğun bir takım ibadetlere, dinî ritüel ve davranışlara aşinalık kazandırabilmesi için en önemli zaman dilimidir, inanç esasları temel an­lamda bu çağda iyi ve doğru şekliyle kavratıp be­nimsetebilirsiniz.

ALTI YAŞ

Altı yaşında (bazen beş buçuk yaşında) çocuk çevresiyle çatış­maya girer, uyumsuzluk gösterebilir. Her zaman birinci ve en iyi olmak ister. Bu dönemde çocuk mantıksal düşünmeyi öğrenmeye başlamıştır. Bu dönemde ço­cuğa bol bol dinî hikâyeler okumalı, bununla kalma­yarak onları hafızasında tutmasını sağlamalı ve soru­lar sorarak zihnini çalıştırmayı öğretmelisiniz.

Beş-altı yaşlarından itibaren ço­cuğun sorduğu sorular gelişigüzel sorulan sorular değil, dinlenmek ve cevaplarını öğrenmek için­dir ki bu da çocuğun kendisine verilenleri almaya hazır olduğu manasına gelmektedir. Bu sebeple özellikle beş-altı yaşlarında sorulan soruları cid­diye almalı gerektiği gibi cevaplandırma gayreti içine girmelisiniz.

YEDİ YAŞ

Altı-yedi yaşlarına kadar bütün pedagogların ittifak ettiği nokta bu dönemin bilgi öğretme ve ezberletme zamanı olmadığı, sevdirme ve benim­setme zamanı olduğu gerçeğidir. Temyiz çağına kadar çocuklara iman esaslarının ayrıntılarını ve bir takım kelami bilgileri öğretmek asıl amacınız olmamalıdır. Allah sevgisi, Peygamber sevgisi kazandırılırsa bu dönem için asıl aşama kat edilmiş demektir.

ON YAŞ

Bu yaş grubunun en temel özelliklerinden birisi de çocukların çok kolay etkilenme özelliğidir. Bu yaşlar arasında çocukların tutarsız özellik gösterebileceğinin bilincinde olarak onları ibadetlere alıştırmada çok zor şeyleri tercihle karşı karşıya bırakmayın. Ama ibadet ve iman eği­timini de bu çağda tamamen yerleştirmeye ve be­nimsetmeye çalışmalısınız. Bu dönem, çocuğun akli melekelerinin olgunlaşma, kendilerine göre doğru ve yanlışları ortaya koyma zamanıdır. Bundan do­layı dinî doğruları çocuğa benimsetmek önemlidir. On yaşına giren çocuğun huzurlu döneme girmesi de bu yaşın çocukların artık bazı ibadetleri tam ola­rak yerine getirme zamanının olduğunu gösterir.

ON YAŞ SONRASI

On yaş sonrasında çocuklarda ergenlik dönemi­nin etkileri kendisini gösterecektir. Çocuğun ergen­lik dönemine kadar din eğitiminden amacımız, er­genlik çağına girdiğinde çocuklarımızın ibadetlerini kolaylıkla yerine getiren bir fert olmasını sağlamak­tır. Bunu gerçekleştirmek ise okul öncesi dönemde iman esaslarını kavratma, yedi yaşından itibaren de namaz-oruç gibi ibadetlere hazırlık sürecini başlat­maya bağlıdır. Yedi-on yaş arası çocukların namaz kılmalarını, bir takım ibadetleri gerçekleştirmele­rini teşvik etmeli, yaptıkları zaman takdir etmelisi­niz. Ancak on yaşından itibaren bu vurgular daha kuvvetli olmalıdır.

HürAvaz

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER