Evlilikte Denklik ve önemi

Evlilikte Denklik ve önemi

İslam literatüründe kefaet olarak isimlendirilen denklik, evlenme arzusunda bulunan iki insanın, birbirlerine belli hususlarda denk olmalarını ifade etmektedir.  İslamda denklik kadına göredir. Yani erkeğin, evleneceği kadına denk olması yahut ondan üstün olması gerekmektedir.

Kuran'da ve sünnette denklik

Kuranı kerimde doğrudan denkliğin gerekliliğinden bahseden, denklik hakkında hüküm bildiren herhangi bir ayet yoktur. Yalnızca nur suresinde: "zina eden erkeklerin ancak zina eden kadınlarla yahut müşrik kadınlarla evlenebilecekleri" zikredilir. Bu ayete dayanarak bir çok islam alimi dindarlık ve takva ( günahlardan çekinme ) hususunda erkeğin kadına denk yahut bu hususta ondan üstün olması gerektiğini söylemişlerdir. Hadisi şeriflerde ise denkliğin gerekliliğine, dolaylı yoldan değinilmiştir. Peygamber efendimizin köle bir erkekle, hür bir kadının evlenmesini uygun görmediği nakl edilmektedir. Zira O, köle olduğunu bilmediği bir kimse ile hür bir kadını nikahlamış; erkek tarafın köle olduğunu öğrendiği anda onu azad etmiştir.

Denkliğin olmadığı bir evlilik geçerli midir?

Denkliğin olmaması evliliğe engel teşkil etmez. Yani birbirine denk olmayan iki kişinin aralarında kıydıkları nikah caizdir, geçerlidir. Birliktelikleri zina olmaz. Fakat hanefi mezhebine göre kadın eşinin kendisine denk olmadığı gerekçesiyle eşini mahkemeye verip boşanabilir. Aynı şekilde kadının velisi, karşı tarafın kadına denk olmadığını öne sürerek nikahı fesh edebilir. Yalnız evlenmeden önce erkeğin kadına denk olmadığı kadın ve velisi tarafından biliniyorsa, buna rağmen razı olunarak evlilik  gerçekleştirilmişse; ne kadın ne veli denkliğin olmadığı mazeretiyle nikahı fesh edemez.

Erkek kadına hangi hususlarda denk olmalıdır?

Hanefi mezhebine göre erkeğin evleneceği kadına denk olması gereken 6 husus vardır. Bunlar:
- Soy
- Dindarlık ( emirleri yerine getirme, yasaklardan kaçınma ) ( İmam Muhammed denklik ölçüsü olarak görmez )
- Hürriyet
- Meslek
- Zenginlik ( Ebu Yusuf ailesinin geçimini sağlayabilmesini ve mehrin peşin kısmını ödeyebilmesini yeterli görür )

Şafii mezhebine göre ise:

- Dindarlık
- Soy
- Meslek - sanat
- Hürriyet
- Bedensel ve zihinsel özrün olmaması noktasında erkek kadına denk olmalıdır.

Adam evlenirken bahsi geçen hususlarda kadına denk olur da sonradan bu niteliklerini kaybederse ( evlenirken kadından zengin olup daha sonra fakirleşmesi, evlenirken sahip olduğu mesleğini kaybetmesi gibi ) bu durum ne kadına ne velisine nikahı fesh etme imkanı tanımaz.

Denkliğin mahiyeti ve hikmeti ( önemi ve sebebi )

Kerhi, Buhari, Hasan Basri gibi bir kaç alim dışında bütün islam alimleri denkliğin gerekliliği ve ehemmiyeti noktasında ittifak etmişlerdir. Şüphesiz Hazreti Peygamber (sav) in de emrettiği gibi: Muhammed ümmetinin alimleri, hak olmayan bir konuda ittifak etmezler. İhtilaflarında da hayır vardır. İsmi geçen alimlerin evlilikte denkliğe itibar edilmemesi gerektiğini öne sürmeleri; hazreti peygamberin bütün müslümanların eşit olduğuna dair söylemiş olduğu sözleridir. Evlilikte denkliğin aranması gerektiğini vurgulayan alimlerin de dayanağı kuran ve sünnettir. Onlar dönemin şartlarını da göz önünde bulundurarak, maslahata uygun hüküm vermişlerdir.

Sosyal sınıf çeşitliliğinin oldukça arttığı günümüzde, birçok evlilik danışmanı ve insan ilişkileri uzmanı da evliliğin devamlılığı, kurulan yuvada huzurun ve mutluluğun sağlanması için evlenecek kişilerin birbirlerine denk olmalarını önemsemeleri gerektiği görüşündedir. Elbette iki insanın her konuda birebir aynı olmaları bahse konu değildir. Fakat en azından mezhep imamlarınca belirlenen konularda denklik aranmalıdır. Yine eğitim kültür seviyeleri, ortak zevkler vb. hususlarda bulunan denklik evlilikte arkadaşlığı pekiştirmektedir.
Yalnız bu, zahirde birbirine denk olan iki insan muhakkak mutlu, huzurlu olacaklar; evlilikleri de ölünceye kadar devam edecek demek değildir. Ya da "zahirde aralarında bir veya birkaç hususta denklik olmayan iki insan muhakkak mutsuz, huzursuz olacaklardır; evlilikleri de kısa zamanda bitmeye mahkumdur" da denilemez.  Batında da; yani Bediüzzaman Said nursi (ra) ın "Evet insanın en fazla ihtiyacını tatmin eden, kalbine mukabil bir kalbin mevcud bulunmasıdır ki, her iki taraf sevgilerini, aşklarını, şevklerini mübadele etsinler ve lezaizde birbirine ortak, gam ve kederli şeylerde de yekdiğerine muavin ve yardımcı olsunlar. (İşarat-ül İ'caz - 145)" ifadesinden anladığımız kadarlıyla kalplerdeki, ruhlardaki, akıllardaki denklik de mühimdir.  Gaybı ancak Allah bilir. Bize düşen eş adayı seçerken denkliği göz önünde bulundurmak, Allah'ın emri peygamberin kavli olan evliliği gerçekleştirip helal yoldan mutluluğa ve huzura kavuşacağımız bir yuva kurabilmek için çabalamaktır. Gerisi Rabbimizin vazifesidir. Kısmete razı olunmalıdır.

Bana denk olmayan biriyle evliysem boşanmalı mıyım?

Boşanmak Allah (cc) nün en sevmediği helaldir. Eğer ortada çok ciddi geçimsizlik, bütün aile fertlerinin zarar gördüğü bir evlilik yoksa, hele de boşanmadan en çok etkilenecek olan çocukların varlığı söz konusuysa; boşanma yoluna gidilmemelidir. Her evlilik bir parça da olsa mutluluk ve huzur vadeder. Her evliliğin sürdürülme ihtimali vardır. Boşanmak başvurulacak son yol olmalıdır. Bu aile ve toplum için daha iyidir. Rabbimiz herkesin yuvasına huzur, mutluluk ve sekinet indirsin inşaallah.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER