TÜRKİYE'DE NESLİ TÜKENEN ENDEMİK BİTKİLER

TÜRKİYE'DE NESLİ TÜKENEN ENDEMİK BİTKİLER

1- ŞAKAYIKLAR 

Yörükgülü

İsminin içinde 'Türk' kelimesi geçen,  tamamen Anadolu topraklarına özgü Paeonia Turcica, Toros Dağlarının 1100, 1800 rakımlarında yetişiyor. 'Yörük Gülü' olarak da bilinen çiçek, nisanın son, mayısın 
ilk haftasında açmaya başlıyor. Konyaaltı ilçesi Hisarçandır mahallesi Sarıçınar mevkisinde açan çiçekler, ziyaretçilerine rengi ve gösterişiyle görsel şölen sunuyor. 


Bocur - Şakayık

60 cm. boyunda, Mayıs - Haziran aylarında pembe kırmızı çiçekler açan otsu bir bitkidir. Özellikle dağ ormanlarında rastlanır.
İç ve Doğu Anadolu'da Mezopotamya'da dağlar ve dağ eteklerinde bulmak mümkündür. Ayrıca büyük çiçekleri sebebiyle bahçelerde de yetiştirilir.
Yumru biçiminde olan şakayık kökleri sökülerek kurutulur ve suyla kaynatmak suretiyle faydalanılır.

2- LALELER

Dağ Lalesi

Yılın şubat - mayıs aylarında çiçek açan ve boyu yaklaşık 15 - 45 cm olan bu bitkinin yaprakları parçalıdır.
Dağ lalesinin rengi ise pembe, kırmızı ya da mordur. Yaklaşık iki yüz kadar türü olduğu bilinmektedir. Dağ
lalesi gece yapraklarını kapatır ve sabah gün ışı ile açar. Dağ lalesi doğal olarak kendiliğinden yetişen
bir bitkidir. Dağ lalesi kısa ömürlü bir bitkidir. Anemon aynı zamanda doğanın yeniden uyanışını da simgeler.

Ters Lale

Hüznün Sembolü Bilinen en eski süs bitkisi olan Ters Lale, soğanlı bitkiler familyasındandır. Birçok din ve
kültür için hüznün sembolü kabul edilmiş, efsanelere konu olmuştur. 19. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı 
topraklarına has bir çiçek olarak kalmıştır. Ters lale, Anadolu coğrafyasına ait endemik bir türdür.
Zambakgiller familyasına ait olan ters lale, lale çiçeğine çok benzeyen ancak bir dal üzerinde birden 
fazla ve ters bir şekilde duran dört çiçekten oluşuyor. Boyu ise 50 ila 60 cm arasında değişiyor.
Latince adı “Fritillaria Imperialis” olan bitki 1000 metre ve 1000 metrenin üzerindeki yüksek
alanlarda yetişiyor. 

3- ZAMBAKLAR


Kum Zambağı

Kum zambakları genellikle denize birkaç metre uzaklıkta olan bölgelerde görülmektedir.
Dipten çıkan uzun mızrağı andıran 40 cm boyuna ulaşabilen yapraklarını, kışları dökmez.
Bütün yıl plaj kumlarının altında beklerler ve yaz ortasında çok hızlı bir gelişmeyle çiçeklerini
açarlar. Çok yıllık, soğanlı ve yumrulu, genişçe uzun şeritsi yapraklı, yaklaşık 40- 45 cm boyunda,
beyaz çiçekli ve çiçek sayısı 3 ila 15 arasında değişen bir bitkidir. Çiçeklenme zamanı Ağustos 
ve Ekim ayları arasındadır

Sultan Zambağı

70 santimetre ila 100 santimetre büyüyebilir.  Çiçekleri 3 ila 10 arası sayıda. Genelde pembe ile mor renklidir ve kokuludur. Olgun bireyler 50'ye kadar çiçek barındırabilir. Ormanlık alanlar ve dere kenarlarında görülür. Türk Zambağı, İstanbul Zambağı isimleriyle de isimlendirilebilir.

4- BAKLAGİLLER 


Angora Tırfılı

Angora tırfılı Baklagiller familyasının Keçitırfılı cinsine ait bir türdür. IUCN kriterlerine göre nesli tükenme
tehlikesiyle karşı karşıya olan türler kategorisinde bulunan Angora tırfılı Tarım ve Orman 
Bakanlığı tarafından koruma altına alınmıştır.
Çok yıllık ve çalı formlu bir bitki olan Angora tırfılının çiçeklenme dönemi Haziran ayındadır. 
Türkiye'ye endemik bir bitki olup yalnızca Ankara'da yetişmektedir.[3]

Piyan-Eber Sarisı

Piyan - Eber Sarısı bitkisi, yeryüzünde sadece Eber ve Akşehir Gölleri çevresinde, doğal olarak yetişmektedir. Ülkemizdeki en dar yayılışı
olan bitki türlerinden biridir. Nesli kritik düzeyde tehlikededir, çok yakın bir gelecekte yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır.
Yeryüzündeki yaklaşık 18.000 baklagil türü içerisinde tek çiçekten 3 meyve veren tek türdür. Bu özelliği ile dünya üzerinde eşsiz bir öneme
sahip genetik kaynaktır. 


5- SÜMBÜLLER


Dağ Sümbülü

Dağ sümbülü  familyasından bataklık alanlar ve tarlalarda yaşayan soğanlı ve otsu bir bitki türüdür.


Koyu maviden siyahımsı maviye değişen üst kısmı beyaz aşırı yayılıcılığı ile bilinir. Boyu 35 cm'ye kadar olabilir. Şubat-Mayıs aylarında çiçek açar.
Tıpkı diğer dağ sümbülü türleri gibi gruplar hâlinde bulunurlar. 20-40 çiçek tek bir salkımda toplanır. Bu bitkinin çiçekleri çok miktarda
balözü salgıladığından arılar için çok değerlidirler.

6- PEYGAMBER ÇİÇEKLERİ

Tülüşah

Tülüşah bitkisi bilimsel dünya üzerinde sadece Kuşadası bölgesinde yetişen endemik ve nesli tükenmek ile karşı karşıya 
kalan çiçekli bir bitki türüdür. Aydın Gaşağı ismiyle de bilinen bitkinin sayısı kentleşmenin artmasıyla iyice azalmıştır.


Yanar Döner Çiçeği

Yanar döner Çiçeği’nin çiçeklenme dönemi, nisan ayının son haftasından başlayıp, temmuz ayının ilk haftasına kadar devam eder. Geriye kalan 9 aylık 
süreyi tohum evresinde geçirir. Çiçeğin kökü 4 ile 21 santimetre uzunluğunda ve kazık kök yapısındadır. Bitki, ince uzun yan dallara sahip olup bitkinin 
gövdesi 4 ile 50 santimetre boyundadır. Tarla ve yol kenarları, ekili araziler ve nadas alanları, killi, alkali derin topraklar bitkinin yetişme alanını
oluşturur. Bu nedenle Yanar döner Çiçeği işlenerek havalandırılmış toprakları tercih eder.


7- ÇİĞDEMLER 

Abant Çiğdemi

Koruma altında olan bir çiğdem türü olup, dünyada sadece abant gölü civarında yetişen endemik bir bitkidir. ilkbaharda çiçek açan bu çiğdem türünün 
çiçekleri mavi–leylak rengi olup, çiçek yapraklarının boğazı sarı renklidir.  

Ankara Çiğdemi

Ankara çiğdemi (Crocus ancyrensis), süsengiller (Iridaceae) familyasından Türkiye'de endemik olan sarı çiçekli bir çiğdem türü. 
Epitet adı Ankara anlamına gelen Ancyradan türetilmiştir. Avrupa'da yaygın bir şekilde bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir
ve birçok kültivarı geliştirilmiştir.
Şubat-Nisan ayları arasında çiçeklenen, 1000–1600 m rakımlarda görülen çok yıllık otsu bitkilerdir. Yaşam alanları kayalık, çalılık ve 
çamlık sahalardır. Yumruları liflerle kaplı; yapraklar 0.5–1 mm çapında; çiçek örtüsü saf sarı, tüp bazen morumsu ya da sarı renkli ve çiçek boğazı tüysüzdür.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER